WIRTUALNY KLUB MODELARZY RC

Witam
Kolega Motylasty poprosił mnie jakiś czas temu o wydłubanie takiego sprytnego układu, który by pilnował pakietu (NiCd albo NiMH) przy rozładowaniu i nie dopuszczał do nadmiernego spadku napięcia. No bo już parę razy podłączył pakiet pod miernik i żarówkę, po czym musiał pilnować i ani w miejsce ustronne nie mógł się oddalić, ani do lodówki zajrzeć...

No to siadłem, pomyślałem i narysowałem schemat. Starzy wyjadacze na widok tego układu to mnie pewnie zabiją śmiechem, ale zmontowałem to coś i nawet działa zgodnie z przewidywaniami
Schemat rozładowywarki
W skrócie - przycisk podaje napięcie na układ i jak dobrze pójdzie i w pakiecie jest trochę pary, to włącza się podtrzymanie przekaźnikiem. Przycisk jest niestabilny - czyli po puszczeniu go rozłącza się.
Napięcie z pakietu jest podawane na dzielnik napięcia. Tutaj dla 4-12 cel mamy 12 rezystorów, po 1k każdy. Co stanowi dla pakietu pomijalne obciążenie (jakiś 1mA). Dołożenie kolejnych rezystorów pozwoli na zwiększenie dzielnika np. na 16 cel, gdyby ktoś bardzo potrzebował.
Dzielnik ustawiamy zworką taki jak ilość cel w pakiecie, co powoduje, że na rezystorze R1 pojawia się napięcie pojedyńczej celi (teoretycznie, bo cele mogą być nierówne. No, ale jakies uproszczenia trzeba przyjąć). To napięcie podawane jest na wejście "+" komparatora. Na wejście "-" podawane jest napięcie progowe rozładowania pojedyńczej celi, czyli np. 0.9-1V - wedle uznania. Scalony stabilizator LM317 pracuje w typowym układzie dając na wyjściu 1.25V i taki zakres regulacji mamy do dyspozycji. Czyli jak ktoś chce 0.7V/celę - też nie ma problemu. Można zastosować stały dzielnik z 2 rezystorów, np. 1k i 4k i mieć stałe ok. 1V. Ja do testów zastosowałem potencjometr montażowy.
Stabilizator bierze kolejne kilka mA. LM317 w obwodzie regulacji napięcia ma opornik 220 ohm.
Póki napięcie z dzielnika jest większe niż ustawiony próg, na wyjściu komparatora mamy napięcie, tranzystorek przewodzi, przekaźnik trzyma i żarówka świeci. Żarówka to jest właśnie główne obciążenie pakietu, proste i skuteczne. Jak ktoś chce, może tam wpakować rezystory ale niech pamięta, że na obciążeniu sporo mocy się wydziela. Moc żarówki trzeba dobrać sobie według wymaganego prądu rozładowania. Fizyka się kłania

Jak się pakiet rozładuje, komparator zmienia stan wyjścia, przekaźnik odpada i cały układzik się wyłącza.

Ponieważ nie miałem pod ręką komparatora, wstawiłem tam wzmacniacz operacyjny LM324 i też działa (tylko ma inne piny).
Przekaźnik kupiłem jakiś na 5V, żeby z pakietów odbiornikowych też zadziałał.
Dioda - zwykła prostownicza, chyba 1A, z dna szuflady.
Tranzystor npn dość dowolny, miałem pod ręką BC547C i jak na razie działa. Ale mój przekaźnik nie bierze dużego prądu i ten BC wystarcza. Na inny tranzystor, np. z mniejszym wzmocnieniem, może trzeba będzie zmniejszyć opornik w obwodzie bazy. Teraz jest tam 1k.

To chyba wszystko. Zdjęcia później. Konstruktywne uwagi mile widziane

_________________
Pozdrawiam
Michał

Czy tego ukladu nie moznaby uproscic do postaci jednego przekaznika i polaczonego w szereg opornika? Napiecie odciecia 4 cel NiCd to 3.6V. Mozna znalezc male przekazniki kontraktronowe na takie napiecia, a prad przez nie pobierany to miliampery.

Krotko mowiac caly uklad elektroniczny mozna zastapic jednym potencjometrem ze skala. Cala zasada dzialania bylaby dokladnie taka sama, tylko bez polprzewodnikow. W koncu przeciez z tego sie nie strzela, nie?

Kiedys w bujnej mlodosci zrobilem przerywacz do kierunkowskazow do motoru wg dokladnie tego samego schematu, tyle ze przekaznik rozladowywal maly elektrolit, a cykl ladowania rozladowywania oparty byl na histerezie przekaznika. Przez ten maly przekaznik plynal prad 3A i nic mu to nie wadzilo -uklad byl niezawodny i przezyl motor. Od tego czasu (ponad 20 lat) technologia posunela sie do przodu i robia jeszczce lepsze przekazniki

_________________
Rysiu M.
Stowarzyszenie Brzezinki

Biore udzial w akcji "Chce pisac poprawnie"

Jak dla mnie układ jest super, nie ma się z czego śmiać.
Dla zwiększenia idiotoodporności (czyli np. odporności na odwrotne podłączenie zasilania) dodałbym diodę, która z plusa baterii (ale już po stykach przekaźnika ) dawałaby zasilanie na elektronikę.

Gdybyś dodatkowo włącznik zrobił tak, że jeden styk łączy się z wejściem + baterii, a drugi przez drugą diodę daje zasilanie tylko na elektronikę, to ten włącznik mógłby być niskoprądowy, a układ totalnie bezpieczny.

Rysiu, nie ufałbym układowi opornik + przekaźnik - za duży rozrzut i histereza.

_________________
Zbigniew Bigaj

Cześć
Mnie się też podoba, ale jako minimalista wtrącę swoje 3 grosze.
Zamiast oporników w dzielniku wstawiamy gotową drabinkę, ma to dodatkową zaletę kompensacji termicznej.
Zamiat LM317 dajemy TL431, tańsze, mniejsze, stabilniejsze.
Wychodzi mi że zamiast komparatora można wstawić LM358 gdyby ktoś chciał, pewnie łatwiej dostępne, choć mam komparatory i bym je tam wsadził, muszę tylko zerknąć jak jest z max. napieciem zasilania.
Zamiast zwykłego tranzystora wsadzamy MOSFETa a zamiast przekaźnika obciążenie, tanio i grzać nie będzie.
I jeszcze jedno muszę to sobie skleić , spodobało mi się.
Piotr

_________________
Piotr
GG: 1651270

Wyłącznik miałem też z szuflady, na jakiś jeden czy dwa ampery
Dzięki za sugestie z diodami, pomyślę nad tym.
Muszę tylko sprawdzić jedną rzecz - do ilu woltów najmniej pracuje LM317, chodzi mi o minimalny spadek napięcia na stablizatorze. Rozładowany pakiet 4 celowy ma około 4V, stabilizator daje na wyjściu 1.25 więc na nim samym jest jakieś 2.75V spadku. Dioda urwie jeszcze trochę z tego więc żeby nie było za mało...
W dokumentacji w tabelkach wszędzie podają różnicę Vo-Vin >= 3V, ale na wykresie dla małych prądów (a tu jest raptem kilka mA) jest poniżej 2V.

U mnie jest LM324, akurat miałem A nie miałem dużego MOSFET-a
Aha - a są drabinki takie "dzielnikowe", tzn. szeregowe ? Bo zawsze widywałem na schematach takie "terminacyjne", tzn. równoległe.

_________________
Pozdrawiam
Michał

Cześć
Są, jak nie znajdziesz drabinki szeregowej to łatwo dostaniesz taką z pojedyńczymi rezystorami, łączysz tylko po 2 sąsiednie nogi i po kłopocie.
Piotr

_________________
Piotr
GG: 1651270

Histereza akurat jest w "dobra" strone, to znaczy wymaga wyzszego napiecia na zalaczenie. Jezeli bateria ma 0.9V bez obciazenia, to rozladowywanie jej juz nie ma sensu i tak. Dodatkowo (co bylo istotnym problemem w przerywaczu) histereza jest dosc mala (mniej niz 10%).

Co do rozrzutu, to tak z ciekawosci pomierz kiedys napiecie odpuszczania kontraktronu (z kilkanascie razy) - az sie zdziwisz jakie to jest dokladne. Bardziej dokladne niz rozbalansowany pakiet NiCd Dlatego jezeli mialbm "komplikowac" uklad na bardziej "precyzyjny" to zastapilbym przekaznik ukladem "kaskadowym" kontraktron-przekaznik.

No ale to rozwazania sa juz nie na temat tego watku i chyba nie w tym dziale (elektronika kojarzy sie z polprzewodnikem a nie przekaznikiem ). Nie posadzajcie mnie o uporczywe "torpedowanie" oryginalnego pomyslu tej rozladowarki "dla motylastego" - padlo pytanie jak uproscic, to dalem "lamerska" odpowiedz (moj syn by powiedzial na to "ghetto" ).

_________________
Rysiu M.
Stowarzyszenie Brzezinki

Biore udzial w akcji "Chce pisac poprawnie"

Zdjęcie mojego zmontowanego i działającego prototypu (aha - działający prototyp był najpierw, a ten piękny schemat i wątek dopiero później)
http://www.michalk.lasowice.net/Disc-widok.jpg
Jak widać, miejsca zajmuje niewiele. Muszę jeszcze obciąć płytkę.
Testowałem też opornik jako obciążenie, ale krótkimi impulsami bo zaczynał się z niego wydzielać dymek

_________________
Pozdrawiam
Michał

Jako lajkonik w elektronice wywody wasze brzmią dla mnie powiedzmy "dziwnie" , ale widzę że dam radę coś takiego polutować. Michał straszne dzięki , bo wiesz ile mnie stresu kosztuje rozładowywanie na "żarówę i miernik". Ten "progowy spadek napięcia" zawsze u mnie następuje akurat jak sobie parzę kawę, albo na moment oddalam się w miejsce, gdzie "król przebywa sam". W ten oto sposób będę miał o jednego stresa życiowego mniej.

_________________
Pozdrawiam
Tomasz Motyl "Motylasty"
Blog modelarski : http://motylasty.blogspot.com/ Strona www : http://motylasty.pl/
Biorę udział w akcji "Chcę pisać poprawnie"