WIRTUALNY KLUB MODELARZY RC

Pomysł budowy poduszkowca kiełkował w mojej głowie od dłuższego czasu ale z różnych przyczyn był ciągle odkładany na bliżej nieokreśloną przyszłość. W końcu jesienią 2008 gdy pogoda zrobiła się nielotna a wieczory długie zabrałem się za budowę. Model budowany był bez pośpiechu w wolnych chwilach dlatego cały proces zajął mi ok 3 miesięcy. Jednym z założeń, które przyświecały mi podczas projektowania i budowy modelu było maksymalne wykorzystanie materiałów oraz wyposażenia znajdującego się we własnych zasobach. Z jednej strony miało to uzasadnienie ekonomiczne a z drugiej czysto porządkowe Mówiąc krótko model powstał w 95% z tego co znalazłem w swoich nieużywanych zasobach materiałow i wyposażenia RC. Poniżej przedstawiam opis, zdjęcia z poszczególnych etapów budowy oraz plan modelu w formacie AutoCAD.

Konstrukcja kadłuba
Kadłub będący nośnikiem wyposażenia i podstawą do montażu usterzenia oraz fartucha został wykonany ze sklejki 2mm. Użebrowanie kadłuba wykonałem wg własnego pomysłu aby zapenić modelowi jak najwyższą wytrzymałość i sztywność przy ewentualnych zderzeniach. Wszystkie elementy wycięte zostały ze wspomnianej sklejki 2mm i oszlifowane. Prostokątne otwory zapewniające wentylację poduszki zostały wycięte Dremelkiem i doszlifowane pilnikiem. Do klejenia elementów drewnianych użyłem kleju do drewna Pattex. Daje on przezroczystą i wodoodporną spoinę a przy okazji charakteryzuje się dość szybkim i mocnym wiązaniem klejonych elementów. Celem zabezpieczenia przed szkodliwym działaniem wody cały kadłub po sklejeniu został 3-krotnie polakierowany lakierem poliuretanowym do podłóg. Wykonana konstrukcja przestrzenna okazała się całkiem sztywna ale nie do końca mnie satysfakcjonowała. Celem dodatkowego usztywnienia konstrukcji wszystkie wolne przestrzenie w kratownicy kadłuba zostały wypełnione odpowiednio przyciętymi kształtkami ze styropianu. Dokonały one wzmocnienia konstrukcji a niejako przy okazji (na tym też mi zależało) zapewniły poduszkowcowi zdolność unoszenia się na wodzie. W przypadku awarii napędu nad stawem będzie można przyholować model do brzegu zamiast wyławiać go z dna. Nie życzę jednak ani Wam ani sobie żeby korzystać z tej awaryjnej funkcji wodowania. W tak wykonanym kadłubie wykonałem otwór (tunel) wirnika poziomego. Do cięcia sklejki użyłem Dremelka z cienkim frezem a do styropianu posłużyła prosta wycinarka skonstruowana z drutu miedzianego, transformatora i przewodu sieciowego. Tak przygotowany kadłub posłużył do montażu wyposażenia czyli układu napędowego poduszki i poziomego oraz układu sterowania.



Napęd poduszki
Silnik wytwarzający poduszkę to GWS 2208/18T ze śmigłem Dynam 8x4. Został on zamontowany przy pomocy wspornika z blachy 1mm grubości (w prezentowanym modelu wykorzystałem wspornik siłownika centralnego zamka samochodowego). Podłużne otwory wykorzystałem do przeciągnięcia przewodów zasilających, które następnie wprowadziłem do komory w przedniej części kadłuba. Na poniższych zdjęciach widać zamontowane do testów 2 skrzyżowane śmigła GWS 7x3,5 ale docelowo ich miejsce zajęło pojedyncze śmigło Dynam 8x4 z łopatkami skróconymi o ok 5 mm.



Napęd poziomy
Projektując napęd poziomy postanowiłem trochę poeksperymentować. Poduszkowiec to nie samolot więc wiele błędów jest w stanie wybaczyć i w przypadku niepowodzenia będzie to jeszcze szansa naprawić. Z myślą o budowie poduszkowca już kilkanaście miesięcy temu skonstruowałem regulator dwukierunkowy wg projektu Wiktora. Napęd poziomy koniecznie chciałem mieć z możliwością zmiany kierunku obrotów celem skrócenia drogi hamowania i ułatwienia manewrowania modelem. Ponieważ w wielu opisach modeli poduszkowców zwracano uwagę na konieczność zamontowania mocnego napędu poziomego, ja w swojej konstrukcji wykorzystałem silnik klasy 600 pochodzący z rozbitego modelu samochodu. Po drobnym przeglądzie i teście sprawności nadał się do tego celu znakomicie. Zamontowany on został na wrędze z blachy aluminiowej 0,5 mm przyklejonej i przykręconej do kadłuba. Ponieważ miało być eksperymentalnie i niekonwencjonalnie postanowiłem w/w silnikiem napędzić 2 śmigła przy pomocy przekładni pasowej. Pierwotnie przekładnia miała składać się z 1 paska zębatego (jak w drukarkach komputerowych) i 3 zębatych kół pasowych. Ponieważ miałem problemy ze zdobyciem odpowiedno krótkiego paska zębatego oraz kół pasowych do niego układ uległ drobnym modyfikacjom. Na osi silnika pojawiły się 2 koła pasowe. Identyczne koła znajdują się na każdej z 2 osi napędzających śmigła GWS 7x3,5. Jako podstawę do montażu śmigieł napędu poziomego skonstruowałem 2 wieżyczki. Każda z nich to wafel o konstrukcji balsa-depron-balsa. Po oszlifowaniu zostały one przyklejone żywicą w odpowiednich miejscach na powierzchni kadłuba. Na szczycie każdej z wieżyczek zabudowałem plastikową tuleję wykonaną z odpowiednio przyciętego kołka rozporowego fi 10x80 mm. W tak przygotowaną tuleję wkleiłem po obu końcach miniaturowe łożyska 3x6x2,5 mm. Jako oś wykorzystałem prowadnice fi 3 mm ze starych napędów cd. Na każdym z końców osi zamontowałem piasty samocentrujące służące do zamontowania śmigieł oraz kół pasowych. Do przekazania napędu z silnika na śmigło użyłem 2 pasków napędowych wideo fi 100 mm.



Stery kierunku
Do sterowania kierunkiem jazdy poduszkowca postanowiłem wykorzystać 6 połączonych ze sobą powierzchni sterowych. Zostały one wykonane z dużej formatki laminatu do obwodów drukowanych. Laminat jest bardzo sztywny a przy tym łatwo jest go obrabiać. Ja każdy ster wyciąłem z osobna - aby zaoszczędzić na czasie można wykorzystać gotowe płytki laminatu dostępne w szerokim asortymencie w sklepach elektronicznych. Na końcach powierzchni wkleiłem przy pomocy żywicy nawiercone fragmenty laminatu jako zawiasy. Jako osie obrotu sterów wykorzystałem 6 szt. szprych rowerowych. Każda z nich przy pomocy żywicy została wklejona prostopadle do powierzchni górnego pokładu kadłuba. Po nałożeniu sterów na osie pozostało połączyć każdą z powierzchni ze sobą aby mogły współpracować i wychylać się jednocześnie. Do tego celu wykorzystałem fragment cienkiego bowdena przewleczonego przez miniaturowe złączki zamocowane do każdego steru. Tak wykonany zestaw został dołączony przy pomocy popychacza z odcinka szprychy do serwa kierunku.



Fartuch
Od początku budowy zdawałem sobie sprawę, że o klasie modelu poduszkowca decyduje fartuch. To od niego zależą parametry i osiągi modelu. Nie mając żadnego sensownego pomysłu na materiał fartucha zasięgnąłem rady na naszym forum. Za poradą Pegaza zakupiłem ortalion i z niego postanowilem wykonać fartuch poduszkowca. Wykorzystanie ortalionu było strzałem w dziesiątkę. Materiał jest nieprzepuszczalny dla wody i powietrza a przy tym niebywale elastyczny. Do powyższych zalet należy dodać łatwość klejenia UHU Powerem oraz łatwą dostępność w kilkunastu kolorach. Ponieważ klejenie fartucha z kilku- kilkunastu elementów wydawało mi się być czynnością bardzo trudną do wykonania postanowiłem pójść innym szlakiem. Po wielu próbach teoretycznych i praktycznych wykreśliłem zarys fartucha w AutoCADzie i przeniosłem go na powierzchnię ortalionu. Cały fartuch składa się z jednego (!) elementu odpowiednio sklejonego z kadłubem. Jednoelementowy fartuch sprawuje się znakomicie i spełnia doskonale swoje zadanie. Czas pokaże jaka jest wytrzymałość ortalionu przy harcach na asfalcie. Mam nadzieje, że nie przyjdzie mi zbyt szybko wykonywać go od nowa, bo klejenie fartucha to wg mnie najtrudniejsza i najbardziej czasochłonna czynność przy budowie poduszkowca.



Wyposażenie
Wszystkie elementy elektroniczne zostały zamontowane w komorze kadłuba przy pomocy gumek modelarskich. Każdy element został odizolowany od kadłuba gąbką bądź pianką celem ograniczenia wibracji jakich dostarczają silniki napędowe. Serwo sterowania kierunkiem jazdy zostało przykręcone z zastosowaniem fabrycznych przekładek gumowych. Najsolidniejszego umocowania wymaga akumulator. Z racji swojej wagi (prawie 1 kg) przy zderzeniu z twardą przeszkodą może poczynić duże zniszczenia. W opisywanym modelu obłożyłem go z każdej strony dużymi kształtkami z twardej gąbki. Akumulator zamocowany jest bardzo pewnie i nie ma możliwości poruszania się na boki.



Pierwsze próby
Po zamontowaniu wszystkich elementów napędowych i sterujących przyszedł czas na pierwsze próby. Zostały one przeprowadzone w mieszkaniu na płytkach, panelach oraz dywanie. Ten ostatni nie nadaje się jako podłoże do jazdy poduszkowcem. Brak dokładnego uszczelnienia powoduje trudności z wytworzeniem dostatecznego ciśnienia. Dla odmiany równe powierzchnie jak panele czy płytki pozwalają na zabawę już przy małej mocy obu silników. Mając wyposażony model możemy przystąpić do pierwszych prób. Po załączeniu silnika poduszki, fartuch zostaje natychmiast napompowany. Zwiększając nadal obroty silnika poduszki doprowadzamy model do stanu "pływania". W tym stanie każde dotknięcie lub pchnięcie modelu powoduje, że model sunie bezwładnie do najbliższej przeszkody. Najważniejszą czynnością po napompowaniu poduszki, którą należy wykonać jest odpowiednie wyważenie. Poprawnie przeprowadzone spowoduje, że model będzie zachowywał się posłusznie i nie będzie odjeżdżał sam z miejsca parkingowego po nadmuchaniu poduszki (pod warunkiem poziomego podłoża).

Wykończenie
Po pomyślnie przeprowadzonych próbach jazdy przyszedł czas na nadanie modelowi nieco atrakcyjniejszego wyglądu i kolorów. Na pierwszy rzut poszła konstrukcja nadbudówki. Boczne ścianki zostały wykonane z balsy 5 mm i przyklejone do górnego pokładu "wikolem" Pattexa. Element czołowy oraz górne pokrycie nadbudówki zostały wykonane z depronu 4 mm (panele ścienne). W celu uzyskania dostępu do komory wyposażenia jeden z elementów górnego pokrycia jest mocowany na miniaturowych magnesach i w razie potrzeby demontowany (jako uchwyt służy mała płetwa wzorowana na antenach aut BMW i Volvo). Długo zastanawiałem się z czego wykonać osłonę śmigła napędowego poduszki. Podczas przeglądania zasobów różnych dziwnych rzeczy wpadła mi w ręce osłona głośnika samochodowego, która okazała się być strzałem w dziesiątkę. Bardzo estetyczne wykonanie, możliwość demontażu siatki (celem dostępu do silnika) oraz rozmiar zbliżony do średnicy śmigła to niezaprzeczalne atuty tego rozwiązania. Osłona została przykręcona 4 wkrętami do dwóch rozpórek kadłuba. Ostatnim etapem wykończenia wlotu powietrza układu nośnego było przycięcie poszycia górnego do wymiaru osłony głośnikowej oraz wypełnienie szczelin silikonem. Ponieważ do górnego pokładu jest przyklejony fartuch to w celu poprawy estetyki z 4 mm depronu wykonałem boczne pokrycia. Wycięte elementy zostały poddane szlifowaniu i lakierowanie w odosobnieniu modelu a na koniec tylko doklejone do kadłuba. Polecam ten sposób jako bardzo wygodny i szybki. Po oklejeniu całego górnego pokładu model nabrał atrakcyjnego wyglądu. Ze względów bezpieczeństwa oraz estetycznych postanowiłem obudować śmigła napędu poziomego. Sama obudowa jednak nie została skonstruowana jako okrągły tunel. Z depronu 4 mm skleiłem dwie pionowe osłony na wzór stateczników pionowych w samolotach, które następnie zostały wzmocnione dwiema poprzeczkami: w środku i na szczycie. Krawędzie natarcia pionowych stateczników zostały wzmocnione listewkami sosnowymi. Na sam koniec cały model został finalnie polakierowany celem uzupełnienia wszelkich braków lakieru. Pozostało tylko założyć wyposażenie i ruszać w drogę .



Projekt w pliku AutoCAD jest dostępny do pobrania tutaj.
Na schemacie zaznaczone są podstawowe wymiary prezentowanego modelu, pozostałe nie opisane można dobrać wg uznania i własnego pomysłu (bądź zmierzyć w programie).

Garść danych technicznych:
Silnik napędu poduszki: GWS 2208/18T
Śmigło napędu poduszki: Dynam 8x4
Silnik napędu poziomego: samochodowy Mabuchi klasy 600
Śmigło napędu poziomego: GWS 7x3,5 - 2 szt.
Regulator napędu poduszki: Dynam 18A do silników bezszczotkowych
Regulator napędu poziomego: dwukierunkowy regulator obrotów prądu stałego projektu Wiktora
Ster kierunku: serwo standard Graupner C508
Akumulator: Europower 2,3Ah 12V żelowy
Odbiornik: Jeti REX 5MPD

Długość (bez nadmuchanej poduszki): 750 mm
Szerokość (bez nadmuchanej poduszki): 500 mm
Wysokość (bez nadmuchanej poduszki): 280 mm
Masa gotowego modelu (bez akumulatora): 2000 g
Masa akumulatora (EP 2,3 Ah): 950 g
Masa modelu gotowego do jazdy: 2950 g
Pobór prądu silnika poduszki (min): 2-3 A na równych powierzchniach
Pobór prądu napędu poziomego (max): 15 A w przód, 7 A w tył
Czas jazdy: brak danych
Udźwig: brak danych

_________________
Pozdrawiam, Tomek
KDS K-7X 2,4 GHz, KDS 450C